Thế giới điện ảnh ngoài Hollywood: Chuyện cổ tích đắng thời hiện đại

Nhưng Sleeping Beauty của Australia thì khác. Chẳng có công chúa hay hoàng tử gì ở đây cả. Tựa phim được trở về đúng với nghĩa nguyên thủy của nó, Người đẹp say ngủ – Bộ phim đã làm xốn xang LHP Cannes 2011. Ngóc ngách yên tĩnh của thế giới khiêu dâm Lucy là một nữ sinh viên đại học ở Sydney, cô kiếm sống bằng những công việc nhăng nhít như: “chuột thí nghiệm” y tế, hầu bàn, viên chức văn phòng. Thậm chí, Lucy sẵn sàng vui vẻ với những người quý ông ấm no sẵn sàng trả tiền để bầu bạn với cô phía sau những cánh cửa đóng kín. Nhưng tất thảy những công việc ấy đều bất thường nên Lucy vẫn không đủ tiền xài. Thế rồi một mẩu quảng cáo đã dẫn Lucy tới một văn phòng qua, nơi cô gặp Clara – một bà chủ có sắc đẹp – đã phỏng vấn cô rất kỹ kèm theo những điều kiện rất nghiêm ngặt. Sau một thời kì thử thách, Lucy được thuê để làm một công việc kỳ quái nhất trong số những công việc mà cô từng biết đến trong đời: Vào một căn phòng sang, uống một loại thuốc ngủ đặc biệt rồi khỏa thân lên giường nằm, khi nào thuốc ngủ tan thì về. Điều kỳ lạ là sau mỗi giấc ngủ dài, Lucy không còn nhớ gì chuyện xảy ra hôm trước. Trong thỏa thuận với Clara, sẽ không có bất cứ hành vi giao phối dục tình nào trong lúc Lucy ngủ mê. Nhưng thực thụ cô rất muốn biết chuyện gì xảy ra với mình trong khoảng thời kì đó, và Lucy quyết tâm tìm ra sự thực. Sleeping Beauty có thể gợi lên trong tâm trí khán giả những bộ phim khiêu dâm của châu Âu ở thập niên 1970, nhưng ở đây tính khiêu dâm đã được cắt bỏ. Lucy khỏa thân 100% trong rất nhiều cảnh, nhưng chẳng có sự kích thích nào được tạo ra. Thân hình bất động của Lucy trong giấc ngủ say tạo ấn tượng rằng cô hờ hững nhạt hoét – giống như cô không thèm quan hoài những điều mà cô cho phép đàn ông làm với cô. Nhưng sự dửng dưng đó che chắn một hố sâu cảm xúc trong tâm hồn Lucy – nơi cô dành hết cho bạn trai Birdmann, một người tàn tật suy nhược thích ăn ngũ cốc với rượu vodka thay vì sữa. Những khi đến thăm anh, Lucy tự cho phép mình khỏa thân với niềm cảm xúc khôn nguôi. Cô nép mình vào anh và khóc, đó là nơi để cô giải tỏa xúc cảm, và cũng là dịp giải tỏa sinh lý của anh. Không biết điều gì xảy ra với mình trong khi ngủ có thể khiến mình lâm nguy. Lucy xinh trẻ trung nhưng không phải là công chúa, còn những kẻ đến với cô hằng đêm chẳng phải là hoàng tử, mà chỉ toàn là những lão già biến thái no ấm đêm đêm bước vào căn buồng của Lucy, với đủ cảm xúc, từ dịu dàng buồn bã, cho tới bất nhẫn đến mức gây kinh tởm đối với người xem. Từ tiểu thuyết gia trở nên đạo diễn Julia Leigh là một tiểu thuyết gia người Australia, nổi tiếng với “phong cách văn chương bít tất tay” (cô là tác giả của 2 cuốn tiểu thuyết The Hunter và Disquiet , trong đó The Hunter cũng được đưa lên phim cùng năm với Sleeping Beauty ). Ban đầu cô viết kịch bản cho Sleeping Beauty chứ không hề có ý định làm đạo diễn bộ phim. Khi viết kịch bản này, Leigh lấy cảm hứng từ tác phẩm văn học của 2 nhà văn từng đoạt giải Nobel: Tiểu thuyết The House of the Sleeping Beauties (Ngôi nhà của những người đẹp say ngủ) của nhà văn Nhật, Yasunari Kawabata, và Memories of My Melancholy Whores (hồi tưởng của tôi về những con điếm sầu muộn) của nhà văn Colombia, Gabriel Garcia Marquez. Ngoại giả còn có thêm một câu chuyện trong Kinh Thánh trong đó Vua David khi về già đã ngủ một đêm với các hổ hang. Câu chuyện cổ tích Công chúa ngủ trong rừng của Charles Perrault và anh em Grimm. Leigh cũng lấy cảm hứng từ hiện tượng Internet đăng những hình ảnh các cô gái đang ngủ trên các trang web khiêu dâm. Kịch bản Sleeping Beauty lọt vào “Danh sách đen” (The Black List) năm 2008, gồm những kịch bản Hot nhất lôi cuốn sự để ý của Hollywood, nhưng chưa được sinh sản. Tháng 09/2009, dự án được tổ chức Screen Australia của chính phủ Liên bang Australia cấp vốn. Điều thật bất ngờ là Jane Campion – nữ đạo diễn độc nhất đoạt giải Cành Cọ Vàng tại Cannes (phim The Piano ) – nhà sản xuất danh dự của bộ phim, đã ủng hộ hết mình và khuyến khích Julia Leigh nắm lấy nhịp giả tảng phim đầu tay từ chính kịch bản của mình. Tuy chưa bao giờ ngồi ghế đạo diễn trước đó, nhưng Julia Leigh khá vững trong vai trò nhiều thử thách này. Phong cách văn học bít tất tay của Leigh đã được giữ lại trong bộ phim cô rất hà tằn hà tiện ngôn từ trên trang giấy. Mỗi ngôn từ chất đầy sự găng tay hoặc tối nghĩa, và cô dùng thủ pháp rưa rứa cho hình ảnh trong phim. Ngay từ trong bản nháp trước hết của kịch bản, Leigh đã có một ý tưởng rất xuất sắc là cho máy quay trở thành góc nhìn của khán giả tỉ một nhân chứng trong phòng ngủ. Tức là Lucy thắc mắc điều gì đã xảy ra trong lúc mình say ngủ, thì khán giả đã được biết tỉ mỉ từ đầu. Về mặt kể chuyện, đây là một điều rất xăm vì càng biết nhiều, khán giả sẽ càng găng với câu chuyện về sau. Sự thay của Leigh trong vai trò đạo diễn phim đầu tay khá tốt đến mức thỉnh thoảng gây khó chịu. Sleeping Beauty đáng chú ý vì tính chất cực đoan trong phong cách sản xuất. Gần như vớ các cảnh đều được quay trong một lượt quay dài. Mọi cảnh quay đều quá tường tận nhưng sống động, được quay với ánh sáng gắt nhưng được điểm xuyết bằng những nốt nhạc mềm mại. Thiết kế âm thanh được kiểm soát kỹ lưỡng và sử dụng rất ít âm nhạc điện tử nguyên gốc. Màu sắc được thiết kế cực kỳ cẩn thận sao cho hiệp với các cảnh huống kịch tính. Thiết kế bối cảnh có nhiều chi tiết kĩ càng và thời điểm làm mờ cảnh được tính toàn để tạo ra một vẻ ảo huyền, siêu thực. Tính siêu thực này được làm cho nổi trội thêm bằng cách sử dụng khéo léo# các hiệu ứng hình ảnh. Cảnh quay khi Lucy trong trạng thái mê ngủ, lểu đểu bước đi khắp căn phòng để làm điều gì đó rất quan yếu – nước da xanh xao nhưng sáng lóa của cô tương phản với nền gỗ bất minh, trải qua phía sau. Hoả hồng cho Emily Browning Vai Lucy là một thử thách lớn đòi hỏi nhiều sự hy sinh. Nó làm cho các nữ diễn viên vừa mê say vừa e ngại, bởi nhân vật chính sang những tình huống trớ trêu phức tạp, nhưng đa số thời lượng trên phim trong tình trạng khỏa thân. Ban sơ Mia Wasikowska được phân vai Lucy, nhưng cô thoái lui khi được mời vào vai nữ chính trong bộ phim Jane Eyre . Tháng 2/2010, cô đào nhỏ bé Emily Browning ( The Uninvited , Sucker Punch ) chính thức được mời đóng vai chính. Emily thì thực thụ muốn đóng vai này vì cô hiểu kịch bản ngay từ đầu. Trước khi chính thức bấm máy, Julia Leigh yêu cầu Emily phải xem bộ phim “gây sốc” năm 2009, AntiChrist của đạo diễn Đan Mạch Lars Von Trier, qua đó học cách nhập vai của nữ diễn viên chính Charlotte Gainsbourg. Cầm quên mình vì bộ phim đã giúp Emily nhận được vô kể những lời ngợi khen. “Dũng cảm” là từ mà giới phê thông thường dùng khi nói về những nữ diễn viên trẻ sẵn sàng khỏa thân trong phim, đã nhiều lần được dành để nói về diễn xuất của cô. Bộ phim gây xốn xang Sleeping Beauty đến LHP Cannes 2011 với tư cách là ứng viên đầu tiên được trình chiếu trong hạng mục Tranh giải chính thức . Đây là bộ phim Australia trước hết dự tranh trong hạng mục này kể từ sau bộ phim Moulin Rouge! , và là một điều rất hiếm thấy dành cho bộ phim đầu tay. Buổi chiếu vào sáng sớm dành cho báo giới nhận được sự phản ứng với thái độ lộn lạo. Nhưng buổi chiếu ra mắt chính thức trang trọng vào buổi tối thì nhận được tràng pháo tay rất lâu. Hết thảy các xuất chiếu sau đó của Sleeping Beauty tại Cannes đều chật ních khán giả và bộ phim trở thành một trong những phim được nói đến nhiều nhất tại Liên hoan, nhưng không đoạt được giải nào. Sau Cannes , Sleeping Beauty vùng vẫy tại hơn 50 LHP lớn trên khắp thế giới từ 2011 – 2012. Emily Browning giành giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất LHP quốc tế ở Hamptons (Mỹ) và Kiel (Đức). Julia Leigh nhận giải Special Mention tại LHP quốc tế Stockholm năm 2011 và giải Đạo diễn phim đầu tay xuất sắc nhất tại LHP quốc tế Durban. Tháng 5/2012, nhân dịp kỷ niệm lần trước nhất tham gia LHP Cannes của mình, Julia Leigh đã được trao giải Đạo diễn điện ảnh xuất sắc nhất của Hiệp Hội đạo diễn Australia . Sleeping Beauty được mua phát hành tại 45 cương vực trên thế giới. Tại Pháp, bộ phim bị bàn cãi dữ dội khi bị xếp loại R16 (dành cho khán giả từ 16 tuổi trở lên). BÁ VŨ Thể thao & Văn hóa Cuối tuần