Đây là thông tin được rò rỉ tại Hội nghị tổng kết năm học 2012-2013 và phương hướng nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục chuyên nghiệp do Bộ GDĐT tổ chức tại Đà Lạt, Lâm Đồng, ngày 20.7 vừa qua.
Nhiều ý kiến không đồng tình vì sự khống chế này, thậm chí có địa phương bị cắt thi đua vì có tỉ lệ đậu quá cao hoặc năm sau cao hơn năm trước. Phản ứng là phải, bởi vì nghe qua thật khó hiểu, tại sao lại bắt mọi người phải dừng lại mà không cho tiến lên, tại sao có tỉ lệ đậu năm sau cao hơn lại bị cắt thi đua? Kết quả của một kỳ thi là tùy thuộc vào trình độ của học sinh, tại sao ngành giáo dục lại khống chế mức trần?
Các vấn đề phản biện được nêu ra rất thuyết phục, tuy nhiên ở Việt Nam, nhất là đối với ngành giáo dục, đôi khi cái tưởng chừng như vô lý đó lại có lý. Trả lời báo chí về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Vinh Hiển phân tích: “Với các yếu tố của quá trình dạy học còn nhiều hạn chế hiện nay, ai cũng biết rõ tỉ lệ tốt nghiệp THPT tăng chạm ngưỡng tối đa là thực chất hay chưa thực chất”, và ông khẳng định: “Tỉ lệ quá cao của năm trước đã không thực chất thì việc tiếp tục tăng thêm nữa vào năm sau càng thể hiện sự thiếu quyết tâm “thi thực chất”. Bởi vậy, bàn bạc trao đổi và thống nhất không tăng tỉ lệ tốt nghiệp là việc không vô lý”.
Rất chia sẻ với ông Hiển quan điểm này. Bởi vì, dư luận từng lên tiếng rất nhiều về chuyện thi cử thiếu thực chất, đặc biệt là không tin cậy vào tỉ lệ đậu quá cao như đã từng xảy ra. Năm nay, dù đã có "chỉ đạo mật" về tỉ lệ tốt nghiệp THPT nói trên thì bình quân số học sinh đậu của cả nước vẫn là 97,52%, chỉ giảm 1,45% so với năm ngoái. Bởi vậy, sự hoài nghi về thành tích đó là đúng, vì ai cũng biết đó là con số được làm đẹp chứ không phải con số thực chất. Nếu cứ để cho các địa phương “phù phép” thì không biết đến bao giờ chuyện thi cử mới trung thực, phản ánh đúng trình độ học tập của học sinh và chất lượng đào tạo của nhà trường. Cho nên, khống chế trần tỉ lệ tốt nghiệp THPT là hãm cái đà thành tích thi cử cao, nhưng không tương xứng với thực tế. Đào tạo chất lượng thấp thì cái tỉ lệ đậu cao đó chính là hiện thân của tiêu cực, xử phạt bằng cắt thi đua e rằng không có gì oan.
Nhưng cũng xin thưa với Thứ trưởng Hiển rằng, dù việc khống chế tỉ lệ tốt nghiệp là nhằm chống căn bệnh thành tích và siết chặt giám sát thi cử, nhưng mục đích rất tốt đó lại rất phi khoa học. Nếu quản lý thi cử tốt, thì kết quả thi cử hoàn toàn do chính các em tạo ra, có thể cao, thấp, hoặc rất cao. Kết quả đó phụ thuộc vào từng năm, có thể thấp và cũng có thể đạt ngưỡng 100%, địa phương này có chất lượng đào tạo khác địa phương khác, không thể đúc ra giống nhau như những viên gạch trong cùng một cái khuôn.
Không ai có quyền khống chế điểm của học sinh và cũng không thể khống chế trần tỉ lệ tốt nghiệp THPT. Một kỳ thi diễn ra tự nhiên, bình thường, kết quả trung thực, giám sát nghiêm túc, không chỉ đạo khống chế tỉ lệ đậu thấp hay cao mới là kỳ thi có thực chất nhất.
|
