Hồ Bá Tình
Đầu tư nước ngoài tăng mạnh cũng là một bộc lộ tích cực. Ảnh: Lê Hoàng Vũ. Trong lúc khó khăn thế này có thể nới bội chi và tăng phát hành trái khoán nhưng phải kiểm soát rất chặt và bảo đảm mục đích rõ ràng là giải quyết phần nợ đọng xây dựng căn bản vì đây là nút thắt của nợ dây chuyền và ngân sách hiện thời không biết lấy đâu ra mà trả. Điều này cho thấy có thể khu vực kinh tế phi hình thức đã giúp người cần lao tạm tìm được việc làm.
Có thêm tín hiệu hồi phục nhưng còn quá sớm để nghĩ đến thắng trận. Thứ nữa là hệ phương trình tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô giờ có quá nhiều điều kiện buộc ràng như ngân sách khó khăn, nợ công cao và có xu hướng tăng, lương lậu tối thiểu chưa bảo đảm mức sống, lịch trình điều chỉnh giá năng lượng, y tế, giáo dục còn nối, năng lực thực thi chính sách kém.
Điều này không tốn kém nhưng cũng rất khó khăn vì phải tái cơ cấu cách nghĩ! Việc đạt được thành tích tăng trưởng thực thụ không Quan trọng bằng việc hồi phục ba động cơ nội Chuyên gia kinh tế Bùi Trinh Nợ đọng xây dựng căn bản là nút thắt Kích cầu ở thời khắc ngày nay hiểm ở chỗ lạm phát ở Việt Nam rất mẫn cảm với việc nới lỏng tài khóa, tiền tệ, trong khi đó những yếu kém về cơ cấu làm cho hiệu quả đầu tư công thấp, thất thoát hoang chưa được đổi thay, thể chế kinh tế chưa “dung hợp” cũng như tâm lý lạm phát còn nặng nề.
Thực vậy, tỷ lệ hà tằn hà tiện nội địa ở Việt Nam chỉ quanh mức 26-30% GDP, tức thị thấp hơn nhiều với tỷ lệ đầu tư.
Và vai trò của nhà đầu tư nước ngoài vẫn chưa được giải quyết trong khi kinh nghiệm quốc tế cho thấy khối đầu tư nước ngoài có thể mua từ 50-65% nợ xấu của một quốc gia. Làm cho những “đáp án” về chính sách eo hẹp hơn bao giờ hết. Nhưng nếu sản xuất trong nước yếu kém thì mọi sự gia tăng từ phía cầu sẽ dẫn đến tăng giá và thâm hụt thương nghiệp mà thôi.
Thì có gì đảm bảo rằng trong ngày mai lại không tái xuất hiện một cuộc khủng hoảng bất động sản với những nhà đầu cơ mới. Các con số này cho thấy khu vực kinh tế trong nước tiếp tục gặp khó khăn và thành tích xuất khẩu đẵn là của đầu tư nước ngoài.
Bây chừ có hai luồng ý kiến, một là kích cầu từ đầu tư công bằng cách nới chừng độ bội chi và hai là kiên trì ổn định kinh tế vĩ mô.
000 doanh nghiệp đã ngừng hoạt động từ năm 2011 đến nay và bình quân mỗi doanh nghiệp giảm 20 người thì số người mất việc làm và thu nhập đã lên đến 3 triệu người. Trong bốn động cơ liên can đến tăng trưởng, ba động cơ “nội” đang trục trặc, chỉ có một động cơ “ngoại” là khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang chạy tốt. Giả thiết như sẽ giải quyết được khối bất động sản đọng này trong 5-10 năm, nhưng nếu không có những canh tân về pháp lý cho thị trường bất động sản, quản lý và giám sát một cách hữu hiệu từ năng lực tài chính và kỹ thuật của nhà đầu tư, quy định về huy động vốn của khách hàng, các biện pháp kinh tế chống đầu cơ.
Chín tháng đã thu hút được 15 tỉ đô la Mỹ vốn cam kết, tăng 36,1%, trong khi đó vốn thực hiện ước đạt 8,6 tỉ đô la, tăng 6,4%. Với tốc độ này, để giải ngân hết số 21. 299 doanh nghiệp ngừng hoạt động trong khi những doanh nghiệp còn tồn tại chỉ hoạt động với 30-40% công suất. Lãnh đạo một tổ chức tài chính quốc tế trong chỗ riêng tư thậm chí đã cho rằng đây là một biện pháp trấn an tâm lý chứ chưa phải là biện pháp tài chính để giải quyết đồng bộ, từng bước số nợ xấu này.
Bức tranh kinh tế từ những con số Sau chín tháng, GDP tăng trưởng 5,14%, thấp hơn chỉ tiêu kế hoạch (5,5%) nhưng cao hơn 0,04% so với cùng kỳ năm 2012 (5,1%). Trong chín tháng có 11. Tính đến ngày 31-8, kết quả đã cho 331 khách hàng vay được 105 tỉ đồng. Như vậy, về mặt lý thuyết khuyến nghị tăng đầu tư để cải thiện tăng trưởng là có lý, nhưng thực tại việc làm này lại hàm chứa nhiều rủi ro.
Các doanh nghiệp và Ngân hàng có nợ xấu đang trông đợi VAMC như chàng hoàng tử trong truyện cổ tích cho “nụ hôn hồi sinh” nhưng “nụ hôn” đó đang bị buộc ràng bởi khá nhiều quy định hành chính. Chín tháng qua, tốc độc tăng trưởng ngành nông nghiệp - trụ đỡ của nền kinh tế - tiếp chuyện sút giảm so với năm 2011 và 2012.
Bởi thế, một khi chấp nhận tăng thâm hụt ngân sách để tăng đầu tư thì sẽ làm tăng nhập siêu, tỷ giá mất ổn định và lạm phát sẽ quay trở lại do tiền được bơm ra nền kinh tế. Nếu phía cung khỏe mạnh thì gia tăng cầu cuối cùng sẽ kích thích sự tăng trưởng ở phía cung. Tỷ giá với đồng đô la Mỹ được giữ ổn định là một tiến bộ. Doanh nghiệp nợ thuế một ngày là phải trả lãi nhưng chính quyền có khối nợ quá lớn mà doanh nghiệp không biết kêu ai.
Ước tính uổng để tái cấp vốn cho các nhà băng giải quyết nợ xấu có thể lên đến 10% GDP. Chờ “nụ hôn hồi sinh” từ VAMC Chưa có thông báo cụ thể về sức khỏe của từng Ngân hàng thương mại và bức tranh sở hữu chéo vẫn là một “mê hồn trận” gồm cả vốn thực và vốn ảo. Như vậy, khi đã xác định được sự đình trệ của khu vực sản xuất trong nước là do thể chế thì các nhà hoạch định chính sách cần cải thiện thiết chế, không chỉ là giãn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp mà chính là đối công bằng, sáng tỏ và sòng phẳng với khu vực tư nhân và nông nghiệp.
Vắng rất đẹp, nhưng
000 tỉ đồng sẽ phải mất nhiều năm và Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải đã hối thúc phải tăng tốc giải ngân gói này. Theo nhóm nghiên cứu này, ba động cơ nội trục trặc là do bị ảnh hưởng của thiết chế trong nước, động cơ ngoại chạy tốt do không bị hoặc bị ảnh hưởng rất ít của thiết chế trong nước.
Đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng nông nghiệp và công nghiệp - xây dựng tiếp kiến sút giảm so với năm 2011 và 2012, chỉ có dịch vụ tăng cao hơn năm 2012 nhưng vẫn thấp hơn năm 2011. Số 30% của gói này đã được nhanh chóng cấp cho các doanh nghiệp do Bộ Xây dựng lựa chọn trong khi trợ giúp tín dụng cho tư nhân diễn ra chậm với nhiều thủ tục phức tạp.
Một phần rất lớn vốn đầu tư vào nền kinh tế là dòng vốn từ bên ngoài. Đã có những tín hiệu ban đầu về phục hồi niềm tin như số doanh nghiệp tư nhân đăng ký thành lập tăng 10,8% tuy số vốn đăng ký giảm 21,6%.
Trong 15 chỉ tiêu của kế hoạch 2013, dự định có 12 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch, ba chỉ tiêu không đạt là tốc độ tăng trưởng GDP, tổng đầu tư toàn xã hội và tạo việc làm. Nửa hiệp 2 trôi qua, các cầu thủ đã bắt đầu phát bóng và đá về cầu môn, song thế trận toàn cục vẫn còn rất khó khăn. Ứng, khu vực trong nước chỉ tăng 5,3% về nhập cảng trong khi khu vực đầu tư nước ngoài tăng 24,8%.
Điểm nổi trội của quí 3 là sự khởi động của Công ty Quản lý tài sản (VAMC), gói hỗ trợ 30. Lạm phát tháng 9 tăng lên 1,06%, tăng 6,3% so với cùng kỳ, đẩy kỳ vọng lạm phát cả năm lên khoảng 7,5%, vẫn thấp hơn năm trước. Bất động sản: giải ngân gói cho vay quá chậm Gói tín dụng 30.
Tỷ lệ đầu tư hiện cũng là môt tỷ lệ rất cao so với các quốc gia khác và cao hơn tỷ lệ kiệm ước nội địa. Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Dũng, Ủy ban Kinh tế Quốc hội Việt Nam cần đeo đuổi đích dài hạn Trong những năm qua tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đẵn là đóng góp của vốn đầu tư mà cực điểm là từ năm 2007-2011.
Điều này cũng hiệp với chỉ số PMI (do nhà băng HSBC ban bố) liên tiếp âm trong bốn tháng, từ tháng 5-8, tuy mức độ giảm sút thấp dần hơn tháng trước. Thông tư chỉ dẫn của nhà băng nhà nước cũng yêu cầu VAMC phải ít kế hoạch xử lý nợ lên Ngân hàng nhà nước, trong trường hợp đặc biệt, phải có quan điểm của Thủ tướng.
Rất cần sự cả quyết của nhà chỉ huy, biện pháp cải cách và tái cơ cấu mạnh mẽ hơn nữa. Xuất khẩu tăng 15,7%, đốn nhờ khu vực đầu tư nước ngoài tăng 22,4% trong khi khu vực trong nước chỉ tăng 4,4%, trong đó chỉ riêng điện thoại di động của Samsung đã chiếm gần 16% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Theo mỏng của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (24-9) cũng như của Tổng cục Thống kê (28-9), nền kinh tế đã có một số tiến bộ nhất định. Theo tôi, cả hai luồng ý kiến này đều không mang tính khoa học và cũng không hẳn mang tính chất của các nhà quản lý.
000 tỉ đồng cho bất động sản và các thế thoái vốn, tái cấu trúc các tập đoàn và tổng công ty quốc gia.
Trong khi đó, việc tái cơ cấu các tập đoàn và tổng công ty nhà nước cũng gặp không ít khó khăn. Quan yếu là bình phục động cơ tăng trưởng Nhiều ngành sinh sản, chế biến trong nước đang bị khối doanh nghiệp FDI lấn át.
Tại Diễn đàn Kinh tế mùa thu tuần rồi ở Huế, bài tham luận của nhóm nghiên cứu của Harvard rất hay và ấn tượng. Trong khi đó, đóng góp của yếu tố tăng năng suất (TFP) lại càng ngày càng đi xuống, thậm chí đạt mức âm trong năm 2008-2010. Hàng loạt dự án đầu tư vào casino ở Vân Đồn, Tuần Châu (Quảng Ninh), Tam Đảo (Vĩnh Phúc) và Phú Quốc (Kiên Giang) với số vốn lên đến vài tỉ đô la cho mỗi công trình vấn sự quan tâm sâu sắc của công luận với những quan điểm rất khác nhau.
Nếu tính 150. Đây cũng là lý do chính khiến cho nhập siêu của Việt Nam luôn ở mức cao trong những năm trước đó. Trong tình hình đó, nhiệm vụ của VAMC thật nặng nề và nan giải: chỉ có 500 tỉ đồng vốn điều lệ do nhà băng quốc gia ứng, không có vốn ngân sách quốc gia ứng trước, để giải quyết khối nợ khổng lồ đó là hoàn toàn không dễ dàng. Tuy thế, tỷ lệ thiếu việc làm vẫn thấp một cách đáng ngạc nhiên, chỉ 3,67% ở thị thành.
Trong khi đó, các thông báo từ thị trường bất động sản vẫn tiếp chuyện là những thông tin giảm giá, phá đáy và chưa có một giải pháp toàn diện. Ảnh: Thanh Tao. Thậm chí có quan điểm để ủng hộ luồng quan điểm thứ nhất phát biểu, mang tính “quân sư” cho Quốc hội và Chính phủ, là vẫn lấy tiền ngân sách đầu tư nhưng không gọi là đầu tư công nữa mà gọi bằng tên khác cho “lành”! Về nguyên tắc, mọi sự can thiệp vào phía cầu chung cuộc đều dẫn đến sự đổi thay ở phía cung (sản lượng và giá trị gia tăng).
Thoái vốn diễn ra rất chậm, khung khổ pháp lý đối với doanh nghiệp nhà nước chưa rõ ràng, Luật Đầu tư và quản lý vốn quốc gia vào doanh nghiệp đã được lùi lại trong khi những bước đi trước hết xử lý khối nợ đồ sộ của Vinashin mới chỉ bắt đầu.
Hết hiệp 1, tức sáu tháng đầu năm, kinh tế Việt Nam vẫn chưa làm bàn (xem TBKTSG số ra ngày 27-6-2013).
